Egypte is bij uitstek het land van de prachtige tempels. Deze indrukwekkende
bouwwerken waren in vroegere tijden een uiting van het geloof en tegenwoordig
een toeristische trekpleister. Er zijn twee soorten Egyptische tempels te
onderscheiden. De staatstempels waren bedoeld om goden te eren en werden vaak
gebouwd op plaatsen waar eerder een heiligdom stond. In het Nieuwe Rijk lieten
de machtige farao’s veel staatstempels verbouwen of uitbreiden waardoor u tegenwoordig
kunt genieten van kolossale meesterwerken.
Aan de andere kant waren er de mysterieuze dodentempels die werden gebouwd
bij of op het graf van de farao. In de Nijlvallei staan veel bekende tempels,
zoals de beroemde tempels van Ramses II, de tempel van Karnak, de tempel van
Edfu en de enorme graftempel van koningin Hatsjepsoet. Tijdens de
Nijlcruises kunt u deze tempels bezoeken.
Tempelcomplex van Karnak
Ruim twee kilometer ten noorden van het centrum van Luxor vindt u Karnak.
Hier ligt een tempelcomplex dat in de eerste plaats bijzonder is vanwege z’n
grootte. In de tweede plaats is de tempel van Karnak uniek vanwege de tijd die
aan de bouw is besteed. Ruim 2000 jaar lang hebben farao’s hun aandeel gehad
aan de bouw van dit complex. Het was het intellectuele centrum van Egypte en een
religieuze thuishaven. Hoe verder u het complex verkent, hoe ouder de
monumenten zijn die u op uw pad tegenkomt.
In een middag heeft u waarschijnlijk nog niet alles gezien van de
tempels. Bij een ingang staat een enorm beeld van farao Ramses II die de wacht
houdt. In het complex zijn veel bouwwerken gewijd aan de god Amon. Toen deze
grootheid bevorderd werd tot staatsgod was Karnak al snel het belangrijkste
centrum van religie in Egypte.
Verschillende farao’s, waaronder Toetmosis I en Amenhotep I, droegen hun
steentje bij aan de bouw van het complex door obelisken en tempels te plaatsen.
In het enorme tempelcomplex van Karnak vinden we de indrukwekkende, zogeheten
Hypostyzaal, met enorm hoge zuilen, obelisken en bas-reliëfs. In de ochtend
wordt de zaal op sommige delen overschaduwd waardoor de tempel nog mysterieuzer
wordt.
De gigantische hal werd gebouwd door Seti I en zijn zoon Ramses II (in het
zuidelijkste puntje van Egypte vinden we in het stadje Abu Simbel de beroemde
tempels van Ramses II). Bezoek ’s avonds ook zeker de licht- en geluidshow in
het tempelcomplex. U loopt door de verlichte tempel terwijl het
verhaal van Karnak wordt verteld. In het complex vinden we verder nog een kleine
tempel van Ramses III en de Feesttempel van Toetmosis III.
Tempel van Luxor
In het hartje van de stad steelt de verlichte Tempel van Luxor ’s avonds de
show. Eigenlijk is de huidige stad om de tempel heen gebouwd. Via een laan van
sfinxen bereikt u de toegangspoort waar twee enorme kolossen van Ramses II
een oogje in het zeil houden bij de ingang. De tempel is gewijd aan de goden
Amon, Mout en Chons. Iets verder staat een uitzonderlijk mooie obelisk van
Ramses II. Een tweede obelisk werd door de machtige Mohammed Ali in 1831 aan
Frankrijk geschonken en staat nu op de Place de la Concorde in Parijs.
Binnen het complex vinden we kleinere tempels van, onder andere, Amon-Re en
de oude tempel van Amenhotep. Verder is er een prachtig binnenplein die een
extra dimensie krijgt als de avond valt. Sla ook de ‘Hypostylenzaal’ met
z’n enorme zuilen niet over. ’s Avonds wordt een bezoek aan de Tempel van
Luxor extra beloond als de reliëfs extra goed zichtbaar worden door het spel
van licht en schaduw.
Tempel van Edfu
Tussen Luxor en Aswan vinden we langs de Nijl het plaatsje Edfu. Naast het
heiligdom in Karnak staat hier de grootste tempel van Egypte. Het
indrukwekkende bouwwerk met een prachtige ingang is gewijd aan de god Horus. Dit
is was de God van de hemel. Misschien niet voor niets dat de tempel er hemels
mooi uitziet? Bij de tempel staat hij afgebeeld als een havik in de vorm van een
standbeeld. Het architectonische hoogstandje is bijzonder, omdat het nog
helemaal in tact is. We vinden in de tempel de Feestzaal met een aantal
zijkamers. De muren zijn versierd met mooie reliëfs. De 80 meter hoge
‘pylonen’ ziet u al van heel ver de lucht in steken.
Tempel van Esna
De Tempel van Esna of Tempel van Chnoem is ooit uit het modder van de Nijl
tevoorschijn gekomen. De tempel heeft duidelijk Romeinse invloeden en ligt aan
de oevers van het kleine provinciestadje Esna. Zuidwaarts varend, per
cruiseschip vanaf Luxor, is dit het eerste betekenisvolle stadje dat u
tegen komt op uw reis door de Nijlvallei. De tempel was gewijd aan Chnoem,
de God van de Schepping. Hij wordt vaak afgebeeld met een ramskop en achter zijn
pottenbakkerswiel terwijl hij de mens schept.
De tempel ligt temidden van allemaal huisjes en bereikt u via een smalle
marktstraat. De tempel werd bovenop een ander bouwwerk gebouwd. Alleen een hal,
die er door de Romeinse keizer Claudius werd aangebouwd, is helemaal opgegraven
en kunt u bezoeken via een trap die u onder de straten brengt. Het dak
wordt ondersteund door kleurrijke pilaren en op de reliëfs is de Romeinse
keizer te zien tegenover de Egyptische goden.
De tempels van Ramses II
(bij sommige reizen bij te boeken en/of inbegrepen)
Na een lange tocht met aan weerszijde lege woestijnvlaktes komt u bij de
beroemde rotstempels van Ramses II in Abu Simbel. Het complex behoort tot de
meest indrukwekkende monumenten uit het oude Egypte. Ze werden gebouwd door de
oppermachtige farao Ramses II. Hij bouwde in zijn regeringsperiode verschillende
tempels om hem en de Goden te eren, waarvan deze tempels in Abu Simbel het
hoogtepunt zijn als u kijkt naar de architectuur. Het complex bestaat uit
twee tempels. De Grote Tempel van Ra Harachte is versierd met vier gigantische
standbeelden van Ramses II bij de ingang.
De kolossen, die een zittende farao uitbeelden, zijn 20 meter hoog. Bij
binnenkomst zult u versteld staan van een gang die aan weerszijde is versierd
met 10 meter hoge standbeelden van Ramses. Op de muren zijn reliëfs te zien van
expedities van de farao in Syrië en Nubie. De indrukwekkende tempel bezit naast
een ‘Hypostyzaal’ nog een aantal zijvertrekken. De tempel is gewijd aan de
goden Amun, Harakhty, Ptah en natuurlijk vooral aan de farao zelf, die werd
gezien als een halfgod. De tempel was bedoeld om de macht van de farao uit te
beelden en om rovers te weren. De farao wilde indruk maken op de ‘bezoekers’
die vanuit het zuiden het land van de farao’s binnenvaarde.
Omstreeks 20 februari en 20 oktober wordt een bezoek extra beloond. Op die datum
schijnen de zonnestralen namelijk precies recht in de 64 meter lange gang in de
rots. De beelden van de Goden tegen de achtermuur worden zo verlicht en komen
‘tot leven’. De God van de duisternis (Ptah) wordt, zoals z’n naam al
aangeeft, niet beschenen door de lichtstralen van de ochtendzon. De oude
Egyptenaren hadden dit precies zo berekend. De datum waarop het licht de tempel
binnendringt is oorspronkelijk een dag later. Dit komt doordat het hele
tempelcomplex in 1965 is verplaatst.
De rotstempel werd in meer dan 1000 stukken gezaagd en op een hoger gelegen
plek met uiterste precisie weer opgebouwd. Als je voor de Grote Tempel van Ra
Harachte staat kunt u zich bijna niet voorstellen dat dit hele complex
in zijn geheel is verplaatst. De kleinere tempel is de Tempel van Hathor. De
ingang wordt versierd door zes gigantische standbeelden van Ramses en Nefertari,
de mooie vrouw van de farao. Tussen hen in zijn hun kinderen afgebeeld. In deze
heilige tempel vindt u een vervallen standbeeld van Hathor, afgebeeld als
Koe. Hathor was de vrouw van de zonnegod.
Terrastempel van Hatsjepsoet
Gelegen aan de westoever en tegen de Thebaanse heuvels vinden we de Tempel van
Hatsjepsoet. De tempel ziet er modern uit en is gebouwd op een prachtige locatie
tegen de steile bergwand aan. Het indrukwekkende heiligdom wordt ondersteund
door tientallen pilaren en bestaat uit een middenterras en een boventerras die u
kunt bereiken via een soort omhooglopende ‘brug’. Verder vindt u reliëfs
van het landleven op een van de zuilengangen.
De tempel was van de enige vrouwelijke farao Hatsjepsoet en noemde deze
plaats de ‘Pracht der Prachten’. Met wat verbeeldingskracht kunt u zich
voorstellen dat deze plek nog mooier geweest moet zijn toen er nog kleurrijke
tuinen met mirrebomen stonden. Hoewel koningin Hatsjepsoet altijd werd afgebeeld
met een baard en mannenkleren, was ze toch echt van het vrouwelijk geslacht.
Tempel van Kom Ombo
Langs de Nijl vinden we het plaatsje Kom Ombo. In het Grieks is het ‘Ombos’,
wat is afgeleid van het Egyptisch voor ‘goud’. Kom Ombo lag vroeger namelijk
op een handelsroute voor goud en was daarom een belangrijke plaats. Tegenwoordig
komen de bezoekers vooral af op de indrukwekkende, maar vooral bijzondere tempel
van Kom Ombo. Het complex bestaat namelijk uit twee aparte delen. De tempel is
enerzijds gewijd aan de valkengod Haroeris en anderzijds aan de krokodillengod
Sobek.
Hoewel de twee delen in elkaar overvloeien, hebben ze allebei een eigen
architectuur. In de Tempel van Kom Ombo vindt u een mooie, zogehete pronaos
met vijftien zuilen van ieder twaalf meter hoog. Voordat u in het heiligste
deel van de tempel bent aangekomen, moet u eerst langs drie antechambres.
Het heilige middelpunt bestaat uit twee kapellen; een voor de god Haroeris en
een voor de god Sobek. Op de buitenste muur staan fraaie reliëfs over de
geneeskunde in het oude Egypte.
Aswan
Lopend door Aswan heeft u meer het gevoel in Afrika te zijn dan waar dan ook in
Egypte. Het is de poort naar Centraal Afrika. Een opvallend en beroemd bouwwerk
is de Hoge Aswandam. Het Kitchener Eiland en het eiland Elefantina mogen bij een
bezoek aan deze stad ook niet worden overgeslagen. De bevolking ziet er anders
uit (langer en een donkerdere huidskleur) dan in Opper-Egypte. De stad is
zuidelijk gelegen in het land en is ruim 200 kilometer verwijderd van Luxor.
De thermometer geeft hier zomers met gemak 40 graden aan en hoort daarbij tot
de warmste plekken van Egypte. Aswan staat daarom, niet helemaal verwonderlijk,
bekend als ideale winterbestemming. Het klimaat is hier ‘s winters te
vergelijken met een lekkere zomer in Nederland van rond de 20 graden. De rustige
waterstroom van de Nijl loopt hier over in het Lake Nassermeer. Door de
granieten rotsen en de
tropische eilandjes is de rivier hier op z’n mooist. Helemaal wanneer u
tijdens een avondwandeling langs deze ‘levensader van Egypte’ loopt. Door
het dorpse karakter, de overzichtelijkheid en de relaxte mensen straalt deze
stad een aangename rust uit en lijkt het massatoerisme deze stad nog niet te
hebben ontdekt.
Door zijn gunstige (handels)ligging is Aswan een plaats waar de markt met
schreeuwende kooplui en vers fruit het straatbeeld bepaalt. Op Cairo na heeft
Aswan de beste bazaar van Egypte; de Soukh. Slenterend over deze bazaar worden
al uw zintuigen geprikkeld. Een gigantische hoeveelheid aan exotische waren
wordt, al afdingend, aan de man gebracht.
Van Nubische manden tot koperwerk. Lekkere geuren komen voorbij terwijl u
ergens op de achtergrond de muziek van Nubische straatmuzikanten hoort.
Hoogtepunten die een bezoek aan Aswan meer dan waard maken is het Mausoleum van
Aga Khan, het Aswanmuseum en de Tomben van Edellieden.
Kitchener Eiland
Een van de aantrekkelijkste plekjes in Aswan is ongetwijfeld het Kitchener
Eiland. Het wordt ook wel het planteneiland genoemd, want lopend door dit
tropische paradijsje wordt u overdonderd door kleurrijke wilde bloemen uit
India, Afrika en het Verre Oosten. Dit eiland is alleen per motorboot of leuker
nog, per felucca te bereiken. Als er niet teveel mensen aan het picknicken zijn,
kunt u in deze botanische tuin lekker relaxen en genieten van een rustige sfeer.
U zult niet snel uitgekeken zijn, want behalve alle mooie flora vliegen er
ook verschillende soorten vogels rond.
Het Mausoleum van Aga Khan en het St.Simeonklooster
Op een heuvel van het Kitchener eiland ligt het Mausoleum van Aga Khan. Vanaf
dit kasteelachtige complex heeft u een fabelachtig mooi uitzicht over de
drukbevaren Nijl met z’n tientallen felucca’s die over het water glijden.
Het mausoleum ziet er fraai uit door zijn strakke vormen
en eenvoudige (maar daardoor niet saaie) bouwstijl. Aga Khan III, leider van een
Sjiitische sekte uit India, ligt hier begraven. Hij was steenrijk, maar ging
creatief met z’n geld om; op z’n verjaardag in 1945 werd de leider gewogen
en hij verdeelde z’n gewicht in diamanten onder z’n volgelingen. Het
mausoleum is tegenwoordig gesloten vanwege de toeristische drukte rondom deze
plek.
Vlakbij het Mausoleum van Aga Khan ligt het grootste klooster van de
omgeving. Het romantische St. Simeon is een leegstaand klooster waar vroeger
priesters woonden. In een lager gelegen deel van het klooster zijn enkele
Koptische schilderijen te bewonderen. Oorspronkelijk was dit oord gewijd aan de
plaatselijke heilige Anba Hadra en later aan de minder bekende St.Simeon. Het
eigenaardige verhaal gaat rond dat deze man dagen en dagen achter elkaar de
bijbel stond voor te lezen met zijn baard aan het plafond vastgeknoopt.
Olifanteneiland
Het olifanteneiland, beter bekend onder de naam ‘Elefantina’, is het
grootste eiland van de Nijl. Het eiland heeft vriendelijke Nubische dorpjes en u
kunt er wandelen door mooie tuinen. In het zuiden van het eiland vinden we de
ruinen van Yebu. Op het hoogste punt staat de tempel van Chnum uit de tijd dat
koningin Hatsjepsoet aan de macht was. Voor wie enkele vondsten uit de
Egyptische oudheid op z’n gemak wil bekijken bezoekt het kleine Aswanmuseum.
In de villa van sir William Willcocks, de ontwerper van de oude Aswandam, is
het museum te vinden. Standbeelden, juwelen en enkele mummies zijn daar te
bewonderen. In het oude Egypte werd de hoogte van de rivier gebruikt om de
belastingen te innen. Hoe hoger het water, hoe hoger de belastingen. Naast de
Nijl staat een zogeheten Nijlmeter met schalen in Romeinse, Griekse en Arabische
cijfers.
Aswandam
Vroeger overstroomde de Nijl elke zomer. Voor de landbouw in Egypte was dat
ideaal, want deze overstromingen lieten vruchtbaar slib achter, waardoor de
bodem ideaal was om te bewerken. Hieraan kleefde helaas een groot nadeel; als er
teveel water op het land terecht kwam kon de hele oogst worden weggevaagd. Aan
de andere kant, wanneer er te weinig Nijlwater op de oevers terecht kwam, kon er
een hongersnood ontstaan door te weinig vruchtbaar grond.
Tegen het einde van de 19e eeuw ontstond er een grote behoefte om de
overstromingen van de Nijl te controleren doormiddel van een dam. Tussen 1899 en
1902 werd de eerste Aswandam gebouwd door de Britten. Het uiteindelijke
resultaat was een stevige dam van 2142 meter lang en 39 meter hoog. De
constructie werd gezien als een technisch hoogstandje. Behalve dat het in die
tijd de hoogste dam ter wereld was, groeide het aantal beschikbare landbouwgrond
ook aardig. Erg gunstig voor de boeren dus.
Maar het kon allemaal nog veel kolossaler. De eerste dam werd te klein en in
1960 werd de bouw voor een nieuwe Aswandam gestart. De Russen financierde het
hele project dat pas in het begin van de jaren ’70 werd afgerond. Deze Hoge
Aswandam lag 7 kilometer verder dan de eerder gebouwde Lage Aswandam. De door de
Britten ontwikkelde dam viel plotseling in het niets bij het staaltje kunst dat
de Russen hadden ontworpen. De nieuwe dam was maar liefst 111 meter hoog en 3600
meter lang. Het bestaat voornamelijk uit rotsblokken, zand en klei.
Tegenwoordig levert deze dam elektriciteit voor heel Egypte. Neem wanneer
u in Aswan bent zeker even een kijkje, want wanneer u op de Hoge
Aswandam staat heeft u een prachtig uitzicht. Na de constructie van deze
dam ontstond het grootste kunstmatige meer ter wereld: het Nassermeer. Dit meer
ligt achter de Hoge Dam en is maar liefst 180 meter diep! Behalve de voordelen
van de dam hadden waren er ook nadelen. Zo moesten enkele Nubische monumenten
plaatsmaken voor de bouw.
Aswan (Assoean) is een stad (250.000 inwoners) in het Aswan
gouvernement
in het zuiden van Egypte
op de oostelijke oever van de Nijl
bij de eerste Cataract.
Het ligt op de Kreeftskeerkring,
wat betekent dat tijdens de zomerzonnewende
de zon hier loodrecht boven de aarde staat. (Zie ook: Eratosthenes
voor berekening van de omtrek van de aarde).
De naam Aswan is afgeleid van het Oud-Egyptische woord Swenet dat
'handel' betekende. Langs de Nijl ligt een lange promenade.
Bezienswaardigheden omgeving
Oostelijke oever
Eilanden naast Aswan
- Elephantine.
Restanten van een tempel van Khnum
en een Nilometer.
- Kitchener-eiland. Hier heeft Lord Kitchener een mooie botanische tuin
aangelegd.
Westelijke oever
- Rotsgraven Oude
Rijk, Mausoleum van Aga
Khan III (48e Imam), en het Klooster van St. Simeon dat door Saladin
werd verwoest.
Ten zuiden
- Aswandam.
Er zijn twee dammen. De eerste werd in 1902 gebouwd en de tweede
(zuidelijker) in de jaren zestig van de vorige eeuw.
- Eiland Philae
(ligt tussen de eerste dam en de Hoge dam). Diverse bouwwerken: Tempels,
paviljoen, mammisi
en een nilometer.
- Nieuw Kalabsha. Op dit eilandje 1 km ten zuiden van de Hoge dam is vanwege
Nassermeer
een tempel, die eerst veel zuidelijker lag, herbouwd.
- Aboe
Simbel. Ligt 280 km ten zuiden van Aswan. Vroeg in de ochtend vertrekken
er een aantal vluchten vanuit Aswan.
- De Hongersnoodstele
op het eiland Sehel, dat tussen de eilanden Philae en Elephantine ligt.
EGYPTE-TOURS.NL
